Bài toán(Turkey National Olympiad Second Round 2013)
Tìm số thực M lớn nhất sao cho bất đẳng thức sau đúng với mọi a,b,c dương.
a3+b3+c3−3abc≥M(ab2+bc2+ca2−3abc)
Lời giải :
Với những bất đẳng thức ba biến dạng hằng số tốt nhất, ngoài đẳng thức tại tâm còn có đẳng thức tại biên hoặc hai biến bằng nhau hoặc một biến bằng 0. Thử chọn b=c rồi xét hàm theo biến ba, ta không dẫn đến kết quả cần tìm. Như vậy ta sẽ thử chọn một biến bằng 0, ở đây là một biến tiến dần về 0.
Trong bất đẳng thức, ta cho c→0, khi đó :
a3+b3≥Mab2
Nhưng lại theo AM-GM :
a3+b3=a3+2b3+2b3≥343.ab2
Như vậy ta thấy M≤343 và ta chứng minh M=343 là giá trị tốt nhất cần tìm như sau :
Không giảm tổng quát, giả sử c=min{a,b,c}. Đặt a=u+c,b=v+c với u,v≥0.
Nhận thấy rằng dấu bằng đạt được tại một biến bằng 0 và hai biến bằng 2 nên nếu đánh giá bằng những BĐT thông thường có dấu bằng tại tâm sẽ không dẫn đến kết quả. Để đảm bảo dấu bằng ta sẽ loại bỏ dấu bằng tại biên này bằng cách sử dụng abc≥0 như sau. Theo Cauchy-Schwarz :
Bây giờ ta giả sử rằng c=max{a,b,c} thì 2c≥a+b nên dễ thấy M≥N. Hơn nữa cũng có (a−c)(b−c)≥0. Như vậy bài toán hoàn tất nếu ta chứng minh được N≥0. Tức là cần chứng minh :
Do tính thuần nhất nên ta có thể cho b=1, lúc này :
8k/3≤(a+1)2(a+2)2(4a+5)
Ta xét hàm số :
f(x)=(x+1)2(x+2)2(4x+5),x>0
Có đạo hàm :
f′(x)=(x+1)32(x+2)(2x2+2x−1)
Chú ý nghiệm dương duy nhất của phương trình f′(x)=0 là x=2−1+3. Từ đó không khó để suy ra được :
f(x)≥f(2−1+3)=9+63
Suy ra được :
k≤83(9+63)=827+183
Ta chứng minh giá trị k lớn nhất cần tìm là 827+183 Ta sử dụng kĩ thuật Schur-SOS trong phần chứng minh. Bất đẳng thức cần chứng minh viết dưới dạng :
Bây giờ, không giảm tổng quát ta giả sử c=min{a,b,c} nên a+b≥2c. Từ đó 8a+8b+2c≥5a+5b+8c. Từ đó thấy ngay M≥N. Hơn nữa cũng có (a−c)(b−c)≥0. Như vậy bất đẳng thức chứng minh hoàn tất nếu ta chỉ ra được N≥0. Tức là :
3(5a+5b+8c)(a+b+c)2≥8k(a+b)(b+c)(c+a)
Đổi biến (a+b,b+c,c+a)→(X,Y,Z). Khi đó cần chứng minh :
3(X+4Y+4Z)(X+Y+Z)2≥32kXYZ
Ta chứng minh kết quả mạnh hơn là :
3(X+4Y+4Z)(X+Y+Z)2≥8kX(Y+Z)2=(27+183)X(Y+Z)2
Vì tính thuần nhất nên ta có thể chuẩn hóa X+Y+Z=1. Từ đó ta cần chứng minh :
3(4−3X)≥(27+183)X(1−X)2⇔g(X)=X(1−X)24−3X≥9+63
Trong đó 0<X<1. Khảo sát hàm g trên (0,1) ta được ngay g(X)≥9+63. Như vậy ta hoàn tất chứng minh. Và giá trị k tốt nhất chính bằng :