BẤT ĐẲNG THỨC HÌNH HỌC
A. MỘT SỐ BẤT ĐẲNG THỨC CƠ BẢN VÀ QUAN TRỌNG :
a) Bất đẳng thức E u l er : R ≥ 2 r
b) Bất đẳng thức W e i t z e nb oc k a 2 + b 2 + c 2 ≥ 4 3 S
c) Bất đẳng thức H a d w in g er − F in s l er :
a 2 + b 2 + c 2 ≥ 4 3 S + ( a − b ) 2 + ( b − c ) 2 + ( c − a ) 2
d) Bất đẳng thức G er r e t se n :
r ( 16 R − 5 r ) ≤ p 2 ≤ 4 R 2 + 4 R r + 3 r 2
e) Bất đẳng thức B l u d o n :
2 R 2 + 10 R r − r 2 − 2 ( R − 2 r ) R ( R − 2 r ) ≤ p 2 ≤ 2 R 2 + 10 R r − r 2 + 2 ( R − 2 r ) R ( R − 2 r )
f) Bất đẳng thức L e ibni z : a 2 + b 2 + c 2 ≤ 9 R 2
g) Một số bất đẳng thức lượng giác :
Liên quan đến hàm số sin :
s in A + s in B + s in C ≤ 2 3 3
s in A s in B s in C ≤ 8 3 3
s in A 1 + s in B 1 + s in C 1 ≥ 2 3
s in 2 A + s in 2 B + s in 2 C ≤ 2 3
s in 2 A s in 2 B s in 2 C ≤ 8 1
s in 2 A 1 + s in 2 B 1 + s in 2 C 1 ≥ 6
co s 2 A + co s 2 B + co s 2 C ≥ s i n 2 2 A + s i n 2 2 B + s i n 2 2 C ≥ 4 3
s i n 2 A + s i n 2 B + s i n 2 C ≤ co s 2 2 A + co s 2 2 B + co s 2 2 C ≤ 4 9
Liên quan đến hàm số cos :
cos A + cos B + cos C ≤ 2 3
cos A cos B cos C ≤ 8 1
cos A 1 + cos B 1 + cos C 1 ≥ 6 (tam giác nhọn)
cos 2 A + cos 2 B + cos 2 C ≤ 2 3 3
cos 2 A . cos 2 B . cos 2 C ≤ 8 3 3
cos 2 A 1 + cos 2 B 1 + cos 2 C 1 ≥ 2 3
Liên quan đến hàm số tan và cot :
t an A + t an B + t an C = t an A . t an B . t an C ≥ 3 3 (tam giác nhọn)
t an 2 A + t an 2 B + t an 2 C ≥ 3
t an 2 A . t an 2 B . t an 2 C ≥ 9 3
t a n 2 A + t a n 2 B + t a n 2 C ≥ 9 (tam giác nhọn)
t a n 2 2 A + t a n 2 2 B + t a n 2 2 C ≥ 1
co t A + co tB + co tC ≥ 3
co t A co tB co tC ≤ 9 3
co t 2 A + co t 2 B + co t 2 C = co t 2 A . co t 2 B . co t 2 C ≥ 3 3
co t 2 A + co t 2 B + co t 2 C ≥ 1
co t 2 2 A + co t 2 2 B + co t 2 2 C ≥ 9
B. NHỮNG BÀI TOÁN KHÁC
1 9 r ≤ h a + h b + h c ≤ l a + l b + l c ≤ m a + m b + m c ≤ r a + r b + r c ≤ 2 9 R
2 Cho tam giác A B C không nhọn. Chứng minh rằng :
A 2 + B 2 + C 2 ≥ 8 3 π 2
3 Cho tam giác A B C có I là tâm đường tròn nội tiếp. Chứng minh rằng I B . I C a I A + I C . I A b I B + I A . I B c I C ≥ 3 3
4 cos 2 A + cos 2 B + cos 2 C ≥ 2 − 3 (tam giác A B C nhọn)
5 2 R a 2 + b 2 + c 2 ≤ m a + m b + m c ≤ 4 R + r
6 G A + GB + GC ≥ 3 R a 2 + b 2 + c 2
7 M A 2 + M B 2 + M C 2 ≥ M A . G A + M B . GB + M C . GC ≥ G A 2 + G B 2 + G C 2 với M là điểm tùy ý.
8 m a 2 + m b 2 + m c 2 m a m b m c ≥ r
9 a 3 cos A + b 3 cos B + c 3 cos C ≥ 2 ab c 3
10 s in 2 A m a + s in 2 B m b + s in 2 C m c ≥ 2 r a 2 + b 2 + c 2
11 a + b + c ≤ 3 3 R
12 R 1 + r 1 ≥ 2 p 9 3
13 a 2 M A 2 + b 2 M B 2 + c 2 M C 2 ≥ a 2 + b 2 + c 2 3 a 2 b 2 c 2 với M tùy ý.
14 l a + l b + l c ≤ 2 3 ( a + b + c )
15 p 2 ≤ 6 R 2 + 3 r 2
16 Làm mạnh BĐT H a d w in g er − F in s l er :
a) a 2 + b 2 + c 2 ≥ 4 3 + 4 R + r 4 ( R − 2 r ) + ( a − b ) 2 + ( b − c ) 2 + ( c − a ) 2
b) a 2 + b 2 + c 2 ≥ ( 4 3 + R 2 O G 2 ) S + ( a − b ) 2 + ( b − c ) 2 + ( c − a ) 2
c) a 2 + b 2 + c 2 ≥ 4 3 S + ( a − b ) 2 + ( b − c ) 2 + ( c − a ) 2 + 16 R r ( ∑ cy c co s 2 2 A − ∑ cy c cos 2 A cos 2 B )
d) a 2 + b 2 + c 2 ≥ 4 3 + a 2 + b 2 + c 2 ( a 2 − b 2 ) 2 + ( b 2 − c 2 ) 2 + ( c 2 − a 2 ) 2
17 R + r ≥ 4 3 S
18 8 [( p − a ) ( p − b ) ( p − c ) ] 2 ≥ a 2 b 2 c 2 . cos A . cos B . cos C
19 a 4 + b 4 + c 4 ≥ 16 S 2
20 2 ( ab + b c + c a ) − ( a 2 + b 2 + c 2 ) ≥ 4 ( b + c a 2 ( p − a ) + c + a b 2 ( p − b ) + a + b c 2 ( p − c ) ) ≥ 4 3 S
21 b + c ( b + c − a ) a 2 + c + a ( c + a − b ) b 2 + a + b ( a + b − c ) c 2 ≥ 2 3 S
22 O I ≥ O G , 2 O I ≥ I H
23 ( a − b ) 2 + ( b − c ) 2 + ( c − a ) 2 ≤ 8 R ( R − 2 r )
24 Tổng quát H a d w in g er − F in s l er
a) Chứng minh rằng với n nguyên dương thì :
( ∗ ) a 2 n + b 2 n + c 2 n ≥ 3 ( 3 4 S ) n + ( a − b ) 2 n + ( b − c ) 2 n + ( c − a ) 2 n
( ∗ ) a 2 n + b 2 n + c 2 n ≥ 3 ( 3 4 S ) n + ( a − b ) 2 n + ( b − c ) 2 n + ( c − a ) 2 n + cy c ∑ ( a + b − c ) n ∣ a − b ∣ n
b) Cho tứ giác lồi có các cạnh a , b , c , d có diện tích S . Chứng minh rằng với n nguyên dương thì :
a 2 n + b 2 n + c 2 n + d 2 n ≥ 4 S n + ( 2 a − b ) 2 n + ( 2 b − c ) 2 n + ( 2 c − a ) 2 n + ( 2 a − d ) 2 n
25 Mở rộng W e i t z e nb oc k :
Cho a 1 ; b 1 ; c 1 là độ dài cạnh tam giác A 1 B 1 C 1 có diện tích S 1 và a 2 , b 2 , c 2 là độ dài 3 cạnh tam giác A 2 B 2 C 2 có diện tích S 2 . Chứng minh:
a 1 2 ( b 2 2 + c 2 2 − a 2 2 ) + b 1 2 ( c 2 2 + a 2 2 − b 2 2 ) + c 1 2 ( a 2 2 + b 2 2 − c 2 2 ) ≥ 16 S 1 S 2
26 Làm mạnh G er r e t se n : p 2 ≤ 2 ( 2 R − r ) R ( 4 R + r ) 2
27 h a m a 4 + h b m b 4 + h c m c 4 ≥ 9 4 3 . S 2 S
28 ( l a h a − s in 2 A ) ( l b h b − s in 2 B ) ( l c h c − s in 2 C ) ≤ 4 R r
29 m a 1 + m b 1 + m c 1 ≥ R 6
30 s in 2 A cos 2 B − C + s in 2 B cos 2 C − A + s in 2 C cos 2 A − B ≥ 6 (tam giác A B C nhọn)
31 s in A s in B + s in B s in C + s in C s in A ≥ 9 ( R r ) 2
32 a 2 + b 2 + c 2 ≥ 35 36 ( p 2 + p ab c )
33 ( cos A a + cos B b − c ) ( cos B b + cos C c − a ) ( cos C c + cos A a − b ) ≥ 27 ab c
34 2 ab c a 3 + b 3 + c 3 + R r ≥ 2
35 ( 1 + s in A 1 ) ( 1 + s in B 1 ) ( 1 + s in C 1 ) ≥ ( 1 + 3 2 ) 3
36 co s 2 2 A a 8 + co s 2 2 B b 8 + co s 2 2 C c 8 ≥ ( 3 R ab c 6 ) 4
37 s in 2 A s in 2 B + s in 2 B s in 2 C + s in 2 C s in 2 A ≤ 8 5 + 4 R r
38 s in A s in B + s in B s in C + s in C s in A ≤ 4 7 + 4 s in 2 A s in 2 B s in 2 C
39 ( 1 − cos A ) ( 1 − cos B ) ( 1 − cos C ) ≥ cos A cos B cos C (tam giác nhọn)
40 1 + cos A cos B cos C ≥ 9 s in 2 A s in 2 B s in 2 C
41 h a h b + h b h c + h c h a ≤ p 2
42 r ( r a + r b + r c ) ≤ 3 a 3 + b 3 + c 3 + 6 co s 3 A + co s 3 B + co s 3 C
42 cos 2 A − B cos 2 B − C cos 2 C − A ≥ 8 s in 2 A s in 2 B s in 2 C (tam giác nhọn)
43 co s 2 2 A − B + co s 2 2 B − C + co s 2 2 C − A ≥ 24 s in 2 A s in 2 B s in 2 C (tam giác nhọn)
44 t an A . t an B + t an B . t an C + t an C . t an A ≥ 3 + cos A 1 + cos B 1 + cos C 1 (tam giác nhọn)
45 s in 2 A cos 2 B − C + s in 2 B cos 2 C − A + s in 2 C cos 2 A − B ≤ 2 t an 2 B t an 2 A + t an 2 C t an 2 B + t an 2 A t an 2 C
46
ab c ( a + b + c ) ≤ ab c [ ( b + c ) s in 2 A + ( c + a ) s in 2 B + ( a + b ) s in 2 C ]
+ 4 R r ( a 2 + b 2 + c 2 − 2 ab s in 2 C − 2 b cs in 2 A − 2 c a s in 2 B )
47 Cho điểm M thuộc miền trong tam giác A B C , gọi d 1 , d 2 , d 3 lần lượt là khoảng cách từ điểm M đến các cạnh B C , C A , A B . Chứng minh rằng nếu d 1 d 2 d 3 ≥ r 3 thì O M ≤ O I
48 ( 1 − cos B ) ( 1 − cos C ) 1 + cos A + ( 1 − cos C ) ( 1 − cos A ) 1 + cos B + ( 1 − cos A ) ( 1 − cos B ) 1 + cos C ≥ 18
49 Cho tam giác A B C nội tiếp đường tròn ( O ) , các phân giác trong A A ′ , B B ′ , C C ′ cắt ( O ) lần lượt tại A 1 , B 1 , C 1 . Chứng minh rằng A A 1 A A ′ + B B 1 B B ′ + C C 1 C C ′ ≤ 4 9
50 Cho hai đường tròn đồng tâm ( O , R ) và ( O , R 1 ) với R 1 > R . Tia A B , B C , C D , D A lần lượt cắt ( O , R 1 ) tại A 1 , B 1 , C 1 , D 1 . Chứng minh rằng S A B C D S A 1 B 1 C 1 D 1 ≥ R 2 R 1 2
51 s i n 2 2 C s in A s in B + s i n 2 2 A s in B s in C + s i n 2 2 B s in C . s in A ≥ 9
52 Cho tam giác A B C có ba đường trung tuyến A M , B N , C P đồng quy tại G và cắt đường tròn ngoại tiếp tam giác A B C lần lượt tại D , E , F . Chứng minh rằng :
G D 1 + GE 1 + GF 1 ≤ 3 ( a 1 + b 1 + c 1 )
53 Cho tam giác A B C thỏa điều kiện C ≤ B ≤ A ≤ 2 π . Chứng minh rằng :
P = cos 2 A − B s in 2 A s in 2 B ≤ 4 1